Wanneer ik een app installeer krijg ik onvoldoende informatie over wat een app doet op mijn telefoon en tot welke gegevens de app toegang krijgt.

Deze stelling is gesloten

 

5 reacties

Contactpersonen

  • Michiel
    van Dijk
  • Peter
    Boezaard
 
Sorteer op: Oudste Nieuwste
 
 
Evert Kuiken 21:44|15 februari 2016

Maar erger vind ik het dat ik op Android of alles moet accepteren of de app niet moet gebruiken. Apple maakt het makkelijker: daar kan ik per app bepalen waartoe deze toegang krijgt. Het beste zou zijn als ik per app kan bepalen wat deze mag en wat niet. Lezen? Schrijven? Namens mij plaatsen? Alleen na handmatige toestemming?

 
 
 
 
 
@Evert Kuiken
Peter Boezaard 13:38|16 februari 2016
Contactpersoon

De toestemming die je geeft bij de installatie van de app is toestemming voor de app voor toegang tot bepaalde informatie op je telefoon en/of toestemming voor het gebruik van bepaalde sensoren. Het geven van deze toestemming betekent nog niet dat de app-aanbieder die gegevens ook mag gebruiken. Voordat de app-aanbieder gegevens mag gebruiken moet hij onder andere duidelijk aangeven voor welke doelen hij de informatie wil gebruiken en wat de gevolgen dit gebruik kan hebben voor je privacy. Daarnaast moet hij ook je toestemming vragen om de informatie voor deze doelen te gebruiken.

Als antwoord op door Evert Kuiken

 
 
 
 
Stefan van der Horst 12:53|17 februari 2016

Duidelijke informatie (en zeggenschap) over de toegang die de app bij installatie zal krijgen voor allerlei (persoons)gegevens is van groot belang. Veelal kun je niet eenduidig bevatten waar het toegangsrecht voor wordt gevraagd, bijvoorbeeld door onhelder taalgebruik, lange teksten die lastig op een telefoonschermpje zijn te lezen, gebruik van ‘Anglo-Saksische’ voorwaarden die simpelweg zijn vertaald naar het Nederlands. Ook is vaak niet tevoren te bevatten waar de bedongen toegang uiteindelijk feitelijk voor zal worden gebruikt. Pas met heldere informatie kun je als gebruiker een weloverwogen afweging maken. Een gebruiker moet toch altijd kunnen weten wát hij precies koopt, en wát hij/zij daarvoor precies betaalt (al dan niet in de vorm van (persoons)gegevens?
.
Maar voor een weloverwogen afweging, is niet alleen heldere informatie van belang. Ook is van belang in hoeverre de gebruiker zich feitelijk al dan niet vrij voelt om die de voorwaarden te accepteren. En dat geldt te meer als de voorwaarden pas later, nadat de app eenmaal is geïnstalleerd, worden gewijzigd, en als non-acceptatie van de gewijzigde voorwaarden betekent dat je als gebruiker (belangrijke onderdelen van) de app niet meer kunt gebruiken.
.
Hoe vrij is de gebruiker nu daadwerkelijk als bijvoorbeeld de voorwaarden (eenzijdig) worden gewijzigd nádat de app al is geïnstalleerd, de gebruiker gewend is geraakt aan het gebruik van het programma, er tijd aan is besteed om er iets mee op te bouwen, iedereen rondom de gebruiker datzelfde programma inmiddels ook is gaan gebruiken en men daarmee onderling communiceert? Zeker als de app in zekere zin een soort standaard is geworden voor een relevante/grote groep, dan is het de vraag of de aanbieder niet van de verworven positie misbruik maakt door haar voorwaarden eenzijdig te wijzigen, wetende dat de keuze van de gebruiker om afscheid te nemen van de app minder eenvoudig is te maken dan zijn/haar keuze van destijds om de app al dan niet te installeren. Kijk naar WhatsApp.
.
Wisten gebruikers van WhatsApp destijds bij installatie bijvoorbeeld al of de app het recht zou verkrijgen om chatgesprekken, contactenlijst e.d. aan Facebook door te geven? Als de gebruikers daar toen al voldoende van doordrongen zouden zijn geweest, zou WhatsApp toen ook zo groot zijn geworden? En als dat recht pas later met gewijzigde voorwaarden door WhatsApp is verkregen – dus nadat WhatsApp reeds haar grote positie had verworven en voor chat/sms feitelijk de standaard was geworden – konden gebruikers serieus nog overwegen om de app dan maar te de-installeren? Je ziet hoeveel hapering er voor velen uiteindelijk toch was om over te stappen naar concurrent Telegram. Maar hoewel Telegram een prima alternatief was en velen de overstap overwogen, had WhatsApp al zo’n positie verworven dat een massale overstap is uitgebleven.
.
Natuurlijk, de gebruiker heeft uiteindelijk altijd de keuze om een app al dan niet te gebruiken of te de-installeren, en om al dan niet met voorwaarden in te stemmen. Maar naast heldere informatie waarop de gebruiker zijn/haar keuze kan baseren, is het ook van belang hoe vrij die keuze daadwerkelijk wordt ervaren. De mate waarin een app in gebruik is bij het relevante publiek, kan ertoe leiden dat de app feitelijk nauwelijks nog daadwerkelijk inwisselbaar (substitueerbaar) is en een gebruiker feitelijk onvoldoende vrije keuze heeft om al dan niet in te stemmen met (gewijzigde) voorwaarden. Daar zou ACM meer aandacht voor mogen hebben.

 
 
 
 
 
@Stefan van der Horst
Peter Boezaard 12:55|19 februari 2016
Contactpersoon

Beste Stefan. Dank voor je uitgebreide reactie. Wat je hierboven beschrijft is precies de uitdaging waar wij als ACM voor staan. Een vrije keuze voor de consument is heel belangrijk. Helaas zien we ook vaak dat de consument automatisch met (privacy) voorwaarden instemt en de vrije keuze niet van belang lijkt te vinden. Dit zorgt er dan weer voor dat bedrijven niet echt gestimuleerd worden om bepaalde praktijken te wijzigen. Zou jij de oplossing zien in meer regelgeving of zouden consumenten meer gestimuleerd moeten worden om hun keuzerecht echt uit te oefenen (en zodoende bijdrijven te stimuleren om bepaalde praktijken te wijzigen)?

Als antwoord op door Stefan van der Horst

 
 
 
 
Stefan van der Horst 18:03|19 februari 2016

Gebruikers bekommeren zich wel degelijk om hun privacy en de mate waarin de aanbieder toegang heeft tot hun gegevens/apps. Ik denk niet dat blinde acceptatie van voorwaarden onverkort kan worden toegeschreven aan laksheid of naïviteit van een consument. Tegenover de consument staat namelijk wel een professionele aanbieder, die veelal met een marketingafdeling en juristen dondersgoed weet hoe die consument zodanig kan worden bespeeld met een aanlokkelijk beeld van het product en tegelijkertijd overdadige en te complexe voorwaarden, dat iedereen op z’n klompen kan aanvoelen dat die consument snel zal afhaken en gewoon ongelezen zal accepteren. De overheid zou die praktijk van verleiden en afleiden niet moeten belonen (en aanwakkeren!) door puur te wijzen naar de eigen verantwoordelijkheid van de consument. Dat zal aanbieders niet stimuleren om duidelijke informatie te geven die de gebruiker wel gaat lezen en wil gaan begrijpen. Aanbieders zijn namelijk helemaal niet gebaat bij klare taal die de consument voldoende focus en aandacht geeft. Als de overheid de informatieverplichting, die vooral bedoeld is om een ‘informed consent’ te verkrijgen van de consument, echt inhoud wil geven, dan moet veeleer iets worden gedaan aan de wijze waarop de informatie wordt aangeboden. En zoals in het consumentenrecht in algemene zin geldt, ook de ietwat te lichtzinnige consument heeft recht op bescherming (zeker wanneer de professionele aanbieder er toch wel een beetje op uit lijkt te zijn om gebruik/misbruik te maken van die lichtzinnigheid). ----
Vraag is hoe je dit oplost. Ik denk dat de overheid best kan voorschrijven wanneer sprake is van expliciete toestemming door de consument. Als een aanbieder er onnodig voor kiest om de gebruiker/consument met een rookgordijn (i.p.v. een heldere, ondubbelzinnige en overzichtelijke tekst) tot het geven van toestemming te verleiden, dan wordt die toestemming niet geacht te zijn gegeven. Zoiets stimuleert aanbieders om heldere informatie te geven. Bovendien geeft dat de gebruiker meer informatie vooraf (preventie) én meer rechten achteraf (als de app eenmaal is geïnstalleerd). De praktijk van verleiden en afleiden zou ook als een oneerlijke handelspraktijk mogen worden beschouwd, zodat de overheid ook zelf kan ingrijpen (daar waar dat voor een individuele consument feitelijk nauwelijks mogelijk is).

 
 
 

U kunt niet meer reageren