De overheid als ondernemer, opdrachtgever en aandeelhouder. Wat betekent dit voor concurrerende ondernemers?

Deze stelling is gesloten

 

11 reacties

Contactpersonen

  •  
  • Ronald
    Timmerman
 
Sorteer op: Oudste Nieuwste
 
 
Bernard Bakker 19:12|22 januari 2016

Door de decentralisaties in het sociaal domein hebben gemeenten sinds 2015 een forse uitbreiding van hun takenpakket gekregen. Veel gemeenten hebben Sociale Wijkteams of Centra voor Jeugd en Gezin ingericht waar burgers voor advies en eerste behandeling terecht kunnen. In deze organisaties zijn vaak een aantal regionale zorgaanbieders vertegenwoordigd. Medewerkers van deze zorgorganisaties zijn vaak gedetacheerd bij de gemeente. In 2015 zag ik een aantal ontwikkelingen:
* Een deel van de zorg die voor 2015 door ándere zorgaanbieders werd uitgevoerd, wordt nu door de Wijkteams of de CJG's uitgevoerd. De gemeenten behandelen kinderen met problematiek terwijl zij daarnaast externe partijen gecontracteerd hebben voor deze zorg. De wijkteams beslissen of de zorg wordt uitgevoerd door het wijkteam zélf of door een externe partij. Ik vraag me af of deze dubbelrol gewenst is.
* Een aantal zorgaanbieders is vertegenwoordigd in de wijkteams. Wanneer iemand doorverwezen wordt naar een externe zorgaanbieder, beslissen deze medewerkers hierover. Hoe is te voorkomen dat deze gedetacheerden alleen naar de eigen werkgever doorverwijzen?

 
 
 
 
 
Ronald Timmerman 17:05|26 januari 2016
Contactpersoon

Beste Bernard,
Bedankt voor je reactie. Vanaf 2015 is er uiteraard veel veranderd bij de uitvoering van zorgtaken die sinds 2015 door de gemeenten worden gedaan. Bij de uitvoering van deze gemeentelijke zorgtaken nemen gemeenten beslissingen over welke taken zij uitbesteden en welke taken zij zelf uitvoeren (inbesteden). Hierdoor is een dynamiek in deze zorgmarkt ontstaan met verschillende vormen van uitbesteden, inbesteden, detachering, etc.

Dit is een logisch gevolg van de politieke keuze om zorgtaken bij gemeenten neer te leggen en de vrijheid die gemeenten hebben om zelf te beslissen over het uitbesteden of inbesteden van bepaalde taken. Daar gaat ACM niet over. Als gemeenten kiezen voor een ‘gemengd model’ waarbij ook externe partijen gecontracteerd worden, dan is het wel belangrijk dat er gelijke kansen zijn voor ondernemers.

Daarnaast geldt dat overheden zich aan aanbestedingsregels moeten houden, dus ook in de geschetste casus waarin gemeenten bepaalde zorgtaken door andere zorgaanbieders laat uitvoeren.

Ten overvloede is het goed te melden dat ACM toeziet op de Wet Markt en Overheid. Overheden die economische activiteiten uitoefenen zijn volgens deze wet verplicht zich te houden aan een viertal gedragsregels, onder meer een verbod op het bevoordelen van eigen overheidsbedrijven die economische activiteiten verrichten op een markt. De Wet Markt en Overheid lijkt echter in jouw casus niet van toepassing te zijn omdat het gemeentelijke zorgtaken betreft en geen economische activiteiten.

 
 
 
 
Jan Lont 16:34|29 januari 2016

De laatste besluiten van ACM over de wet Markt & Overheid gingen vooral over gemeenten die ligplaatsen aan het water verzorgen. Gemeenten zullen vast niet helemaal zuiver met hun verantwoordelijkheid omgaan en ik ben trouwens ook nooit op de noordoever van de Kraaijenbergse plassen geweest. Toch zou ik het kwalijk vinden als het voorzien in het nautisch equivalent van straatmeubilair als economische activiteit wordt bestempeld. Een poging tot een parallel: dat betaald parkeren (om de parkeerdruk te reguleren) het rendabel maakt voor een ondernemer om een commerciële parkeergarage te exploiteren, zou er niet toe moeten leiden dat parkeerplaatsen aan de straat alleen tegen kostprijs mogen worden aangeboden.
Het zou in ieder geval behoorlijk suf zijn als gemeenten het niet meer aandurven kade geschikt te maken om af te meren en af en toe de prullenbak komen legen.

 
 
 
 
 
Ronald Timmerman 16:42|01 februari 2016
Contactpersoon

Beste Jan,
Ik ben het met je eens dat concurrentieregels geen (onnodige) drempels moeten opwerpen voor een goede uitvoering van publieke taken door gemeenten, zoals het beheer van de openbare ruimte of het handhaven van de openbare ruimte. Gemeenten daarom niet verplicht om de kosten voor het legen van prullenbakken in parken, of parkeerplaatsen langs de openbare weg in rekening te brengen. Echter, als een gemeente in concurrentie met andere ondernemers op een markt producten of diensten aanbiedt, dan dient zij zich wel aan de spelregels van de Wet Markt en Overheid te houden om oneerlijke concurrentie met andere ondernemers te voorkomen.
ACM heeft veel signalen ontvangen van ondernemers die oneerlijke concurrentie ervaren van gemeentelijke jachthavens. Deze gemeenten bieden in concurrentie met deze ondernemers ligplaatsen voor boten aan met de mogelijkheid om te overnachten.
ACM dient per situatie te bekijken of de overheid handelt als uitvoerder van een publieke taak die is voorbehouden aan de overheid, dan wel als ondernemer die in concurrentie met private aanbieders producten of diensten aanbiedt op een markt. ACM dient daarbij rekening te houden met bestaande jurisprudentie over de vraag of een bepaalde activiteit economisch van aard is of niet.
In de jachthaven besluiten heeft ACM geconcludeerd dat het aanbieden van ligplaatsen voor boten door gemeenten een economische activiteit is.
Dit is niet het geval voor het aanbieden van parkeerplaatsen langs de openbare weg. Het reguleren van parkeerplaatsen langs de openbare weg is een publieke taak, onder meer om de bereikbaarheid van wegen voor hulpdiensten te waarborgen. Voor parkeerplaatsen in parkeergarages geldt dit niet, dit is wel een economische activiteit.

 
 
 
 
Marnix de Munck 17:16|01 februari 2016
internetvergelijk.nl

Voor mij kort; onwenselijk voor concurrerende ondernemers. Overheid moet zich bezighouden met politiek en bestuur.

 
 
 
 
Jolet Woordes 14:27|02 februari 2016
OVAL

Het is ongewenst dat de overheid onder de noemer van 'algemeen belang' zelf als ondernemer kan optreden en daarmee oneerlijk concurreert met echte ondernemers. Met name het inbesteden is een doorn in het oog van ondernemers. Wat eerst prima en tegen scherpe tarieven door de markt werd gedaan, wordt nu door gemeenten zelf uitgevoerd. Zonder dat daar een objectieve beoordeling aan ten grondslag ligt. Daar is niet tegenop te concurreren en het is de vraag of dit voor 'de BV Nederland' de meest kosteneffectieve oplossing is.

 
 
 
 
 
Ronald Timmerman 12:27|03 februari 2016
Contactpersoon

Het staat overheden vrij om actief te zijn op de markt. Dat is zo in de wet geregeld. Het uitgangspunt is wel dat er een gelijk speelveld moet zijn tussen overheden en bedrijven. Veelal zijn overheden op de markt actief om bepaalde maatschappelijke belangen te behartigen. Vanuit ondernemers is vaak de klacht dat de overheid een te grote rol op de markt vervult, of activiteiten uitvoert die je beter aan de markt kunt overlaten. Dit roept de vraag op in welke situaties de overheid wel en niet activiteiten zou moeten uitvoeren waarvoor ook de markt ingeschakeld kan worden. Daarnaast hebben overheden de vrije keuze of ze werkzaamheden in eigen beheer uitvoeren (inbesteden) dan wel aan de markt overlaten (uitbesteden). Voor een keuze voor inbesteden kunnen overheden verschillende redenen hebben. Bijvoorbeeld om de rechtspositie van personeel te beschermen (zoals bij de Rijkschoonmaakorganisatie) of een efficiënte benutting van productiemiddelen (zoals het openstellen van de scanstraat van de Belastingdienst voor de digitale archivering van andere overheidsorganisaties). Welke overwegingen voor overheden doorslaggevend moeten zijn in de keuze van overheden om de markt te betreden en/of bepaalde activiteiten zelf uit te voeren is uiteindelijk een politieke keuze. Maar wat zouden vanuit een economische invalshoek redenen zijn voor de overheid om een actieve rol te vervullen op de markt?

 
 
 
 
@Ronald Timmerman
Els Renjaan-Kerssies 16:27|04 februari 2016

De vraag in sommige gevallen is wat is wel en wat is niet vanuit de overheid? Er zijn in de 1e lijn regionale ondersteuningsorganen die allerlei trajecten in de eerste lijn en het sociale domein begeleiden. Zij worden gefinancierd uit publieke middelen (nl. een opslagtarief per burgen vanuit de ZVW), er gaat zo'n 21 miljoen per jaar heen. Ze hebben veel adviseurs in dienst. Naast wat ze vanuit het collectieve budget bekostigen, bieden ze hun diensten ook aan als commercieel bedrijf waarbij ze gebruik maken van de positie die ze hebben in de markt nl dat vaak een deel van een traject al door hun is opgestart met collectief geld, het verder uitrollen, implementen, coachen en scholen wordt tegen een commercieel tarief afgerekend. Dat is geen gelijk speelveld m.b.t. andere ondernemers aangezien de regionale ondersteuningspartijen al vanuit hun publieke taak aan tafel zitten en altijd financieel een aantrekkelijker voorstel kunnen doen aangezien een deel wordt gesubsidieerd. Er zijn duidelijke kaders wat ze met dat geld kunnen bieden maar er wordt de constructies zijn zo ingericht dat het een logisch vervolg is om ze dan ook voor de rest in te huren. Ze maken daarbij actief gebruik van het netwerk , hun positie en ze kunnen zichzelf bijscholen via publieke middelen. Daarnaast hebben zij, door hun positie, altijd alle informatie eerst en hebben ze ook toegang tot informatie die voor andere ondernemers niet toegankelijk is. Dat is toch geen gelijk speelveld?
Wat hiervan het economisch belang is voor de overheid? Direct invloed uitoefenen op de kosten in de eerste lijn? Al denk ik dat die trajecten een stuk goedkoper geleverd kunnen worden....

Als antwoord op door Ronald Timmerman

 
 
 
 
 
Ronald Timmerman 12:02|08 februari 2016
Contactpersoon

Beste Els,
Bedankt voor je reactie. Het roept ook de vraag op wat er precies onder een gelijk speelveld moet worden verstaan en voor wie het speelveld gelijk moet zijn. De Wet Markt en Overheid streeft naar gelijke concurrentieverhoudingen tussen overheden en bedrijven. Daarom mogen overheidsorganisaties hun ondernemingsactiviteiten niet sponsoren met publieke middelen, tenzij is bepaald dat hiermee een algemeen belang wordt gediend. In die situatie vindt de overheid het behartigen van het algemeen belang belangrijker dan eerlijke concurrentieverhoudingen. Als de overheid optreedt als subsidieverlener aan private instellingen, dan is het belangrijk dat bedrijven eerlijke kansen krijgen om in aanmerking te komen voor een subsidie. Dat is een gelijk speelveld. Als ik je goed begrijp dan is er naar jouw mening veelal per definitie geen sprake van een gelijk speelveld tussen een (deels) met publieke middelen bekostigde private instelling en andere private instellingen. Uiteraard is het belangrijk dat de overheid als subsidieverlener scherp bewaakt dat de subsidiegelden worden aangewend voor het beoogde publieke doel en niet worden aangewend voor commerciële activiteiten. Maar in veel gevallen heeft de subsidieontvanger – zoals je terecht aangeeft – een aantal intrinsieke concurrentievoordelen boven organisaties die geen subsidies krijgen. Bijvoorbeeld als met publieke middelen geschoold personeel ook wordt ingezet voor commerciële activiteiten. Is in deze situatie dan geen sprake van een gelijk speelveld (iedereen kan toch in aanmerking komen voor subsidie?). En zo ja, zouden er dan strengere regels moeten gelden voor gesubsidieerde instellingen? Is dat in de praktijk uitvoerbaar en handhaafbaar?

 
 
 
 
Minze Walvius 13:01|14 februari 2016
Advier BV

Vooral voor ondernemers in het publieke domein geldt vaak dat innovaties en of innovatieve ideeën die bijdragen aan het behalen van beleidsdoelstellingen lastig met de overheid gedeeld kunnen worden. Het delen van ideeën, concepten of andere innovaties leidt als snel tot een aanbesteding, of steeds vaker tot concurrentie van uit de overheid zelf. Het aantal organisaties waarin ambtenaren "ondernemer" spelen lijkt toe te nemen, waardoor het ondernemers lastig wordt gemaakt. op zich is er niets mis met een ondernemende overheid indien er redenen zijn een markt op gang te brengen of indien een gewenste markt niet op gang komt. Vaak wordt hier echter geen of slecht onderzoek naar gedaan en/of ontbreekt de competentie (of de wens) om een "markt" te beoordelen.

 
 
 
 
 
Ronald Timmerman 15:17|17 februari 2016
Contactpersoon

De overheid speelt een belangrijke rol in de Nederlandse economie. Zij is niet alleen beleidsmaker en toezichthouder, maar ook aanjager van de economie via macro-economische instrumenten. De overheid zorgt voor innovatie en vernieuwing van de markt. In tal van voorbeelden is zij betrokken bij het ontwikkelen van nieuwe technologieën, wat ten goede komt aan de welvaart in Nederland. Innovatievoorstellen komen ook vanuit de markt. Zouden ondernemers die zelf ideeën hebben en deze willen delen met de overheid betere bescherming moeten krijgenen zo ja op welke wijze?

 
 
 

U kunt niet meer reageren